derleyen: meftune kaymakçı

AĞIT

Bu ağıtta anlatılan olaylar Yıldızeli'nin Direkli Köyü'nde geçer. Bir babanın bir tek oğlu vardır ve oğlan nişanlıdır kısa bir müddet sonra da düğünü olacaktır. Herhangi bir sebepten dolayı köyde birgün kavga çıkar. Oğlan da kavga edenler arsındadır. Kavga esnasında kavga edenlerin birinin kafasına kimin attığı belli olmayan bir taş gelir ve adam ölür. Bunun üzerine suçu hemen oğlanın üzerine atarlar ve oğlanı arefe günü tenha bir yerde öldürürler. Annesi üzüntüden ölür, babası yeniden evlenir. Bu evlilikten bir oğlu olur.  Oğlanın ölümü üzerine halasının oğlu şu ağıtı söyler: 

Felek karalara bağladı başım

Daha on sekize girmedi yaşım

Yarem sağ yanımda ağrıyor döşüm

Vurma katil vurma bayram etmedim

Ahırına vardım kuşları öter

Tarlasına vardım ekini biter

Oğulsuz ocakta tütün mü tüter

Vurma katil vurma bayram etmedim

Güveylik çeketin yüke dürmeli

Bir gelin ağlıyor gözü sürmeli

Kaynı da yoktur ki ona varmalı

Vurma katil vurma bayram etmedim

Al kanlarım yataklardan sızıyor

Başçavuş da evrakımı yazıyor

Düşmanları kol kol olmuş geziyor

Vurma katil vurma bayram etmedim

Kapımızın önü bir küçük yazı

Yazıda yayılır ördeği gazı

Karalar bağlansın Galib'in kızı                                                                                       

Vurma katil vurma güvey olmadım

Mahmut'un işliği alaca basım

Al kanım akıyor tentirot basın

Ağlatman yarimin sesini kesin

Vurma katil vurma bayram etmedim

Kapımızın önü camiye karşı

Bir yanlı kaldırım bir yanlı çarşı

Nettin katil nettin bir tek gardaşı

Vurma katil vurma bayram etmedim

         Bu ağıt, Ahmet Duran Koçak (1930-1997) tarafından söylenmiştir. Ölen şahsın halasının oğludur. Direkli Köyü’nde çiftçilik yapmış, bir ara Almanya’ya gitmiş, orada işçi olarak çalışmıştır. Ağıt,  21.01.2001 tarihinde Sivas'ın Yıldızeli ilçesinde ikamet etmekte olan 1950 doğumlu, herhangi bir okul bitirmemiş, fakat okur-yazar olan  Nuriye  Kaymakçı'dan derlenmiştir

*         *         *

          Yıldızeli'nin Çavuşlu Köyü'nde bir ailenin bir kızı vardır, kız bir gün Ahmet adında bir delikanlıyla evlenir. Ahmet iç güveyisi girmiştir. Fakat kızın başka isteyenleri de vardır. Bunlar kızı dağa kaçırırlar. Kızın ağzından  şu ağıt söylenir.

Eşim Cevriye de yirmi yaşında

Gelinlik sürmesi kaldı kaşında

Düşman beni yaktı dağın başında

Ellerim kınalı kaldı neyleyim

Karardı yanmıyor babam ocağı

O düşman eline aldı nacağı

Yakmadan kestiler kolla bacağı

Ellerim kınalı kaldı neyleyim

Çığırın babamı bir yol göreyim

Ben isterim muradıma ereyim

Yakman beni altınlarım vereyim

Ellerim kınalı kaldı neyleyim

Emmim dayım hep bir dağda oldular

Entarimi her bir daldan aldılar

Yanan vücudumla külüm buldular

Ellerim kınalı kaldı neyleyim

Aman dedim arşa çıktı amanım

Göğe direk oldu ince dumanım

Bağırmaya yoktur benim dermanım

Ellerim kınalı kaldı neyleyim

Ovanın içine yayıldı ganım

Başımda ağlıyor valide hanım

Muradım almadan çıkıyor canım

Ellerim kınalı kaldı neleyim

Ahmet nişanlım da yanıma gelsin

O hain düşmanı arasın bulsun

Onlar da  ben gibi cezalı ölsün.        

Ellerim kınalı kaldı neleyim      

         Bu ağıt 26.01.2001 tarihinde Sivas'ın Yıdızeli ilçesinde ikamet etmekte olan 1961 doğumlu, ilkokul mezunu Türkan Kaymakçı'dan derlenmiştir.